Laatste nieuws

Overdenking ds. Van der Wel zondag 2 mei

Preek n.a.v. Deut. 4, 32-40 en Johannes 15, 1-8.

Gemeente van Jezus Christus,

Bij een eerste oppervlakkige lezing van de teksten, dacht ik: mooie bemoedigende woorden. Een hele wereld licht voor mij op in dat beeld van de wijnstok. Ik zie mezelf al zitten, ergens in het vroege najaar, op een plek waar de zon nog volop schijnt. Boven mij een dak van wijnstokken vol met prachtige druiven. Ik zit er in de schaduw onder. Een lange tafel met vrolijk lachende mensen om mij heen. Iedereen die mij lief is, is aangeschoven. Schalen worden doorgegeven, glazen gevuld, verhalen verteld. Het leven is goed, zo is het bedoeld.

Alle verhalen over wijngaarden in de bijbel resoneren wanneer Jezus zichzelf de wijnstok noemt. Het gaat hier over het goede leven, over wijn die fonkelt in de glazen, over feest, over een toekomst waarin mensen veilig en geborgen zijn. En ik heb geen enkele moeite dat beeld voor ogen te halen.

De meelezers verging het echter heel anders. Zij struikelden over het verbranden van de takken en over volkeren die verdreven worden om ruimte te maken voor Israël. Helemaal geen bemoedigende teksten dus, maar eerder vragen en een ongemakkelijk gevoel. Zijn wij als gelovigen dan zo veel beter dan de anderen? Heeft God geen oog voor wie anders zijn? Dit kan toch niet waar zijn!

Mijn droombeeld wordt wreed verstoord, maar ik wordt gelijk uitgedaagd de teksten opnieuw te lezen, met deze opmerkingen in mijn achterhoofd. Ik kijk eerst met u naar Deuteronomium en vervolgens naar de tekst uit het Johannesevangelie. Waarna ik toch een lans zal breken voor het bemoedigende karakter van de tekst.

Het boek Deuteronomium opent met een lange rede die Mozes houdt, veertig jaar na het overhaaste vertrek uit Egypte. Hij maakt als het ware de balans op. In het slotakkoord klinkt het nog één keer: hoe het volk bevrijd werd uit de slavernij en een weg vond door de woestijn naar nieuw land. Overal ziet Mozes vernietigende goden om zich heen. Goden die mensen tot slavernij dwingen, die hen klein en machteloos maken. Hoe anders is de God van Israël. In vuur en wolk kwam hij hen rakelings nabij, maar vernietigde hen niet, hij beschermde en behoedde zijn mensen. Hij gaf hun de Thora als regel ten leven en behoud van de vrijheid. Mozes richt zich hier tot zijn eigen mensen, nog steeds onderweg na jaren in de woestijn. Hij kijkt terug op wat is geweest en richt hun blik op de toekomst. Op dat land waar ze veilig kunnen wonen. Alles en allen die hen bedreigen zijn vergaan. Hij spreekt tegenover slaven, die vrijheid krijgen, tegen vervolgden, die veilig zijn, tegen kwetsbare mensen, die opademen, ruimte krijgen. Herkenbaar voor eenieder die zich in het leven bedreigd heeft gevoeld door anderen. In deze dagen van het herdenken van de oorlog en de bevrijding, waarin menigeen verlangde naar leven en toekomst geen vreemd gevoel. Bevrijd ons van onze bezetter. De focus ligt bij Mozes volledig op het bevrijdend handelen van God, op de ademruimte die hij schept voor een kwetsbaar volk.

Jezus spreekt in het evangelie van Johannes tot zeven keer toe: ik ben. De eerste keer zegt hij: ik ben het brood des levens. En nu, de zevende keer, zegt hij: Ik ben de wijnstok. Jezus als brood en wijn voor ons. In deze gelijkenis nodigt hij ons uit onze plaats te bepalen. Hoe verhoud jij je tot mij? Wat is jouw plek in het verhaal?

De symboliek ligt voor het oprapen. De wijngaard is van de wijngaardenier, van God zelf, zijn volk is de wijngaard. In de hele bijbel wordt dit beeld opgeroepen. Een wijngaard is een bewerkelijke tuin. Er moet gesnoeid, gesproeid, onkruid gewied en met veel aandacht worden gewerkt. De profeten beschrijven de wijngaard altijd als teken van Gods koninkrijk, als ieder mens mag zitten onder zijn wijnrank en de vruchten van zijn werk zelf mag plukken. Waar de leiders van het volk er een potje van maken, worden ze beschuldigd van het vernietigen van de wijngaard.

Jezus neemt dat beeld hier opnieuw op. Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Hij spreekt hier tegen zijn leerlingen, zijn meest verbonden mensen. Die hem overigens straks stuk voor stuk zullen verraden, maar dat terzijde. Zo verbonden zijn we aan elkaar, lijkt hij te zeggen, als de wijnstok en haar ranken. Zoals iedereen die iets weet van tuinieren moet je om die verbondenheid te bewaren soms snoeien en zijn er ook takken die je gewoon moet weghalen, omdat ze geen vrucht dragen. Wanneer je deze tekst ziet als een onderscheid tussen gelovigen en ongelovigen, maak je de woorden onschadelijk. Alsof wij altijd aan de gelovige kant staan en anderen niet. Alsof het duidelijk is wat geloven nu precies inhoudt en wie de ranken zijn en wie de dorre takken. Alsof die scheiding zou liggen tussen mensen en niet in onszelf. Gaat het bij geloven om het aanvaarden van een set waarheden? Of misschien om iets heel anders, om vrucht dragen. En wat is dat dan vrucht dragen?

Jezus spreekt over de schouders van zijn leerlingen ons aan. Hij laat zien hoe verbonden we met hem en in hem met God zijn. De ranken worden gedragen door de wijnstok. We mogen ons geborgen voelen. We staan er niet alleen voor. Maar tegelijkertijd worden ons de ogen geopend. Waar draag jij vrucht? Waar verlies jij je aandacht aan zaken die niet belangrijk zijn? Waar weet jij je verbonden aan anderen? En mag die verbondenheid ook pijn doen? Zou het zo kunnen zijn dat wanneer we ons verbinden aan anderen er ook gesnoeid moet worden? Misschien moeten er ook takken worden weggedaan en verbrand. Durven we los te laten wat ons klein maakt, wat ons verhinderd ons te verbinden aan God en mensen? Misschien moeten onze vooroordelen aangepakt worden, waarmee we in een ogenblik onze naaste oordelen en veroordelen. Of misschien moet ons ongeduld wel weggesnoeid en verbrand worden, als we onredelijk veel van een ander verwachten. Misschien moeten we onze angst laten varen, om het verdriet van de ander in ons leven toe te laten en eraan te slijten. Misschien moet de mildheid wel groeien, een mildheid die maakt dat we anderen zien door de ogen van Jezus, in alle kwetsbaarheid als kinderen van de Eeuwige.

Ik vermoed dat we allemaal wel weten waar wat snoeien goed voor ons is en waar we misschien afscheid zullen moeten nemen van wat ons hindert ons te verbinden aan God en mensen. Dat zal voor eenieder van ons anders zijn, en in elke levensfase weer anders zijn.

De dichtregel van Ellen Warmond bij het beeld van mijn nog kale wijnrank in de regen zegt het zo mooi:

Ieder takje dat je ooit

vergat te snoeien

wordt oerwoud dat je overwoekert

Als je vrij wil zijn, zul je keuzes moeten maken. Los moeten laten wat die vrijheid bedreigt en vernietigd. Het oordeel over wat er gesnoeid of weggegooid moet worden is gelukkig niet aan ons. Daar zorgt de wijngaardenier zelf voor. Maar een beeld wil ik graag aan u meegeven. Wij, mensenkinderen, zijn de ranken. Die ranken worden gedragen door de wijnstok. Vervolgens mogen die ranken vrucht dragen. In die dubbele verbondenheid mogen we leven. Verbonden aan de wijnstok die ons laat zien wie de wijngaardenier is. En verbonden aan wie naast ons staan, wie ons zijn toevertrouwd. We weten onszelf en deze wereld gedragen door de liefde van God. Die liefde is groter dan ons ongeloof. In die liefde mogen we thuis zijn, die liefde mogen we met vallen en opstaan delen. Dan bloeit de wijngaard op. Dan zitten we aan die lange tafel, we schikken nog even in voor wie later komt. Zo wordt iets van een beloofd land zichtbaar. Waar ieder mens vredig en gelukkig in Gods wijngaard thuis is. Waar het glas wordt geheven en de wijn fonkelt. Lechajim, Op het leven!

Amen.

Nieuwe boeken 

Aan de bibliotheek van De Open Hof, te vinden in de hal van de kerk, zijn recent een drietal boeken toegevoegd. Alle drie zeer de moeite waard.

 

  1. 1. “Hoe handel ik eerlijk” door Matthias Olthaar en Paul Schenderling Je hoort regelmatig over allerlei vormen van onrecht bij het maken van producten die we gebruiken. Is het mogelijk goede keuzes te maken?

In dit boek leggen de schrijvers op eenvoudige wijze uit wat er mis gaat in onze economie en welke stappen we samen kunnen zetten om dit te veranderen. Het boek is sterk geínspireerd op het Bijbelboek Jesaja. Het is heel inclusief, laagdrempelig en verbindend geschreven, nl in de vorm van een modern parabel. Lezers kunnen zich identificeren met één of meer personages en kunnen aan de hand daarvan zelf hun eigen koers bepalen. Het boek blijkt niemand onberoerd te laten.

 

  1. Genieten van genoeg” door Martine Vonk .

Veel christenen willen wel duurzamer en eerlijker leven, maar hoe doe je dat concreet in de dagelijkse praktijk?

Martine Vonk merkte dat Jezus prachtige antwoorden geeft op de volgende vragen:

Hoe ga je om met zorgen, met geld en je bezittingen, met de beperkte tijd die je hebt, hoe kijk je naar anderen en naar jezelf? Telkens blijkt dat minder ook meer kan zijn. Genieten van genoeg lijkt een tegenstelling maar in beperking ligt juist vrijheid. Als je niet meer neemt dan genoeg, blijft er meer over voor de ander en de aarde.

Geniet van al het moois dat je mag ontvangen. Geniet van samen delen.

Blijf steeds zoeken naar het mooie en het goede, dat is zoeken naar het koninkrijk van God.

 

  1. Leren geloven met Bonhoeffer van Gerard Dekker. 

Nog steeds is er grote belangstelling voor het leven en werk van de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer. Dat is vooral vanwege de visionaire gedachten die hij in de laatste jaren van zijn leven ontwikkelde – inzichten die betrekking hebben op God, het christelijk geloof en het christelijk leven. In dit boekje brengt Gerard Dekker, emeritus hoogleraar aan de VU en een kenner en bewonderaar van het werk van Bonhoeffer, vijftig teksten bijeen en licht deze toe.

Hij wil meer bekendheid geven aan diens werk en hij wil laten zien hoe inspirerend zijn gedachten zijn voor mensen die in deze tijd oprecht als christen willen leven.

Vakantiegeld Samen Delen – Doneer voor 15 juni a.s.

Vakantiegeld Samen Delen

Heeft u uw vakantie al geboekt? U weet het nog niet nu het corona virus voor de tweede keer alles in de war dreigt te sturen. Normaal zijn veel mensen in deze tijd van het jaar bezig met de vraag waar zij deze zomer naartoe op vakantie gaan. Maar er zijn ook veel mensen die daar alléén maar van kunnen dromen. Voor hen is een vakantie simpelweg onbetaalbaar.

Twee jaar geleden startten we met de actie ”Vakantiegeld Samen Delen” in Hendrik-Ido-Ambacht. Vier kerken in Hendrik-Ido-Ambacht wilden met deze actie aandacht vragen voor de grote verschillen in inkomen onder de inwoners. Dit jaar doet ook de Gereformeerde Gemeente, de Petrakerk, mee.

Ook dit jaar houden we de actie, zeker omdat we weten dat veel gezinnen, vele alleenstaanden in de knel zitten en al vele jaren niet met vakantie kunnen. Maar velen kunnen in de knel komen te zitten nu het corona virus om zich heen blijft slaan. De overheid wil wel tegemoet komen, maar toch zullen waarschijnlijk velen in de komende maanden met een uitkering moeten zien rond te komen. De vakantie zal er vaak bij inschieten. Wij, als stuurgroep namens de vijf deelnemende kerken, willen al die mensen die niet met vakantie kunnen bijstaan.

Daarbij hebben wij uw hulp nodig. Doneer voor 15 juni 2021 op ons banknummer uw bijdrage:

NL93RABO0349768838

t.n.v.Diaconie Ned. herv. gem. o.v.v. vakantiegeld samen delen

Wij nodigen allen die in aanmerking denken te komen voor een vakantie bijdrage van harte uit om contact met ons op te nemen via het deelname formulier, dat u kunt vinden op onze website:

www.vakantiegeldsamendelenhia.nl

Misschien kent u wel iemand die in aanmerking komt voor een vakantie bijdrage laat het dan weten via het contact formulier op de web-site, wij zullen dan op een discrete manier contact zoeken.

De actie blijft gaan om: bewustwording en om solidariteit

  • Bewustwording van de grote verschillen die er in onze samenleving zijn en die alleen maar groter worden
  • Actieve solidariteit van diegenen die veel ontvangen, zij nodigen wij uit om te delen met hen die weinig ontvangen.

De stuurgroep

 

P.S.: uw gift is aftrekbaar van de belasting

GroeneKerken

GroeneKerken is in 2011 opgestart door Kerk in Actie en Tearfund en is een gezamenlijk initiatief van beide organisaties en Maatschappij van Welstand (sinds 2020). Vanuit de overtuiging dat geloof en verduurzaming alles met elkaar te maken hebben stimuleert GroeneKerken geloofsgemeenschappen om concrete stappen te zetten in verduurzaming. Het gaat over recht doen aan en zorg dragen voor Gods schepping. Er wordt momenteel een werkgroep Groene kerk opgericht binnen De Open Hof. Wil jij in De Open Hof actief aan de slag met duurzaamheid, sociale rechtvaardigheid en het vergroenen van je eigen gemeenschap, meld je dan aan om mee te doen. Misschien kun je ons helpen omdat je al veel kennis hebt over verduurzamen of misschien heb je ervaring in hoe je in praktijk leeft met minder afval. Alle expertise is welkom. Met of zonder deskundigheid, wil je meedenken en doen dan kun je mailen naar Antoinette van der Wel, dsavdwel@deopenhof-hia.nl

Ria Kool

Compassie is geen medelijden

Wees blij met wie zich verblijdt, heb verdriet met wie verdriet heeft.’ Romeinen 12: 15

‘Compassie is geen medelijden,’ beklemtoont de Britse religiewetenschapper Karen Armstrong. ‘Compassie is de bereidheid om samen met de ander ergens doorheen te gaan, de passie van de ander te delen.’

Vooralsnog blijft het zoeken in deze tijd die nog steeds onwerkelijk kan aanvoelen. Waar is het ‘gewone’, het vanzelfsprekende? Hoe kunnen we er zijn voor elkaar? Schoorvoetend zijn we op weg gegaan, nieuwe mogelijkheden aftastend.

De brasserie mis ik, de brasserie van Swinhove. Gedurende de jaren van het verblijf van mijn schoonmoeder in Swinhove was het vaste prik als we haar bezochten, een kopje koffie in de brasserie. Op zondagmiddag was het altijd een drukte van belang en was het zoeken naar een plekje. Mijn schoonmoeder kon opgetogen reageren als zij daar een huiskamerbewoner trof in gezelschap van zoon of dochter, ‘hé hallo stamgasten.’

Het voelde huiselijk in de brasserie. Hier werd een spelletje gespeeld met elkaar, daar werd gehaakt, soms huilde een bewoner en werd er getroost. Kinderen renden langs om te rennen. In de brasserie van Swinhove kwamen gezelligheid, moeite en pijn samen zonder dat iemand ervan opkeek. In de brasserie van Swinhove voelde ik wat compassie is, de bereidheid om samen met de ander ergens doorheen te gaan.

Tineke Vroegindeweij, email tinekedas@hotmail.com

Archief nieuws De Open Hof